Feestrede Wilma van der Poel ter gelegenheid van 95 jaar KVG Limburg, 25 oktober 2012

Geachte bestuurders en oud-bestuurders van de afdelingen van KVG Limburg en van het KVG Limburg, bijzonder ons ere-bestuurslid mw. Jeannine Winkens, onze vertegenwoordigers bij andere organisaties, geachte bestuurders zusterorganisaties te weten FAM, Zij-Actief, LKV, SMKK, bestuurders Unie NKV, bestuurders Stichting Wilskracht, beleidsmedewerkers provincie Limburg, medewerkers Dienst Kerk en Samenleving, medewerkers Mgr. Schrijnenhuis, dir. Huis voor de Zorg, dhr. Jo Maes en medewerkers Huis voor de Zorg, alle overige aanwezigen.

Allen van harte welkom!  Fijn dat u allen hier aanwezig bent om samen te vieren dat het KVG Limburg in 2013 95 jaar gaat worden.
Als voorbereiding op deze mooie verjaardag maken we vandaag al de start van ons programma voor het jaar 2013 en presenteren we u onze beleidsplannen en projecten voor de periode 2013 tot en met 2016. In 2013, als we echt jarig zijn vieren we deze verjaardag samen met onze leden van de afdelingen.
Al 95 jaar is het KVG Limburg er om ervoor te zorgen dat vrouwen zich niet alleen voelen, buitenshuis kunnen gaan, zich kunnen ontwikkelen, andere vrouwen kunnen ontmoeten en van betekenis kunnen zijn voor andere vrouwen in hun omgeving en in onze Nederlandse maatschappij.
Al 95 jaar lang zetten onze leden zich in voor betere leef- en werkomstandigheden van vrouwen, voor het gelijkwaardig meetellen van vrouwen in onze maatschappij en in andere landen, dichtbij en veraf.
Om deze 95 jaar beter te begrijpen heb ik een aantal historische feiten op een rijtje gezet. Hierbij heb ik veel informatie gevonden in het boek Vrouw des huizes. Een cultuurgeschiedenis van de Hollandse huisvrouw, geschreven door Elk Kloek.

Vrouwen in Nederland, 20e eeuw.

1. Wetten en regels

1919: Invoering Algemeen Kiesrecht, vrouwen krijgen voor het eerst recht om te mogen stemmen. De wet Jacobs werd aangenomen, vernoemd naar Aletta Jacobs.
1904-1936: Gehuwde vrouwen kunnen niet bij de overheid werken
1945: De man is hoofd van de echtvereniging. De gehuwde vrouw is handelingsonbekwaam, ze mag alleen huishoudgeld uitgeven.
1955: Ambtenaren en onderwijzeressen mogen bij huwelijk niet meer ontslagen worden.
1965: Algemene Bijstandswet van minister Marga Klompé. Vrouwen financieel onafhankelijk van mannelijke kostwinners.
Een nieuw fenomeen wordt de Bijstandsmoeder.
1975: Wet op gelijke lonen voor gelijke arbeid.
1979: Verbod op ontslag van vrouwen bij huwelijk of zwangerschap.
1990: Maatregel sociale zekerheid: alle mannen en vrouwen zijn verantwoordelijk voor hun eigen inkomen.

2. Verenigingen van vrouwen in de 20e eeuw, een greep

1905: Vrouwenorganisaties horend bij politieke partijen.
1912: R.K. Vrouwenbond, in vervolg op de Maria verenigingen, opgericht op initiatief van de priester Alphons Ariens.
1912: Nederlandse Vereniging van Huisvrouwen, Niet verzuild en daardoor weinig politieke invloed. Bekend van het NVvH keurmerk, op elektrische apparaten ( samen met het KEMA keur).
1913: Oprichting KVG Nederland.
1918: Oprichting KVG Limburg, ook oprichting, zelfs iets eerder van de afdeling KVG Roermond
1920: Oprichting KVG Heerlen
1927: Oprichting KVG Sittard
Na 1945: Oprichting van alle andere afdelingen
1971: Geboorte van onze jongste afdelingen, de afdelingen Landgraaf en Valkenburg.

3. Emancipatie.

- 1e Feministische golf:
   Aletta Jacobs en haar tijdgenoten. Eind 1800 tot 1919. Aletta was de 1e vrouwelijke studente aan een    universiteit in Nederland. Ze studeerde in 1871 in Groningen.
Thema van de 1e feministische golf: Strijd voor actief kiesrecht voor vrouwen en voor gelijke onderwijs. De wet Jacobs wordt al in 1919 aangenomen, pas in 1922 gaan vrouwen voor de 1e keer naar de stembus.
- 2e Feministische golf: 1967-1981
  Joke Smit: bekendste feministe. Ze schrijft een artikel in het geruchtmakende tijdschrift De Gids; ze schrijft dat vrouwen een “vechthouding” aan moeten nemen om “mens” te mogen worden. Ze richt de MVM op, de Man-Vrouw-Maatschappij.
Thema : rollenpatroon man/vrouw.
Dolle Minas: Bekend van Wij Vrouwen Eisen en Baas in eigen Buik. Ludiek karakter. Brengen het feminisme bij het grote publiek.
Oprichting: moedermavo’s.
Bewust ongehuwde moeders = BOM moeders.

4. Huisvrouwen en apparaten voor de huishouding.

WOI: elektriciteit in de huizen zorgen voor elektrisch licht en
vervangt verlichting door gas of olie.
Jaren 30: er komen stofzuigers, elektrische strijkijzers en de eerste
eenvoudig elektrische wasmachines.
WOII: stilstand, geen nieuwe apparaten voor in het huis
Jaren 50: tijd van de wederopbouw, ook nog veel soberheid
Jaren 60: welvaartsexplosie: de eerste volautomatische
wasmachines, elektrische naaimachines,
koelkasten en vriezers, koffiezetapparaten, haarföhns, droogkappen
Jaren 80: magnetrons, afwasmachines, wasdrogers.

5. Huisvrouwen, haar rol.

1911: De huisvrouw is altijd thuis, huishoudelijke taken eisen al haar tijd. Geen ruimte voor een sociaal leven, met uitzondering van de hoogste kringen.
Jaren 50: Het vrouwentijdschrift Libelle houdt een grote enquête: De Nederlandse vrouw blijkt nog steeds thuis te zijn, met haar kleine kinderen, ze werkt 12 tot 14 uur per dag in haar huishouden: elke dag neemt ze stof af, 1x per week krijgt het hele huis een grote beurt.
Ook de tijd van het bekende radioprogramma: Moeders Wil is Wet, uitgezonden door de KRO van 1949 tot 1974,
1966: Philips doet onderzoek naar het gedrag van de Nederlandse huisvrouw en de behoefte aan
elektrische apparaten:
- 85% van de vrouwen noemt zich gelukkig
- De vrouw werkt 60 uur per week in haar huishouden
- Tussen 9 en 11 uur in de ochtend is 45 % van alle huisvrouwen aan het stofzuigen
- Maar 47% kan zwemmen, slechts 12 % kan autorijden.
1909: 7% van de gehuwde vrouwen hadden betaald werk.
1920: 5% van de gehuwde vrouwen hadden betaald werk
1947: 10% van de gehuwde vrouwen hadden betaald werk
1960: 7% van de gehuwde vrouwen hadden betaald werk.
2008: 70% van de vrouwen in Nederland verrichten betaald werk, in Europa is dat 58%. Echter:75% werkt parttime, in Europa is dat slechts 31%.

6. Cijfers en trends: 1900 tot nu.

- Van 5 naar 16 miljoen inwoners
- Vijf keer zoveel huizen
- 1962: de anticonceptiepil
- In 1900 4.5 kinderen gemiddeld per gezin, in 2011 1.8.
- Kindersterfte vóór het tiende levensjaar: 1900 20%, in 1998 1%.
- Levensverwachting: in 1900 mannen 49 jaar en vrouwen 52 jaar, in 2010 mannen 79 jaar en vrouwen 83 jaar.
- Echtscheidingen: 1900: 2.5% van de huwelijken, in 2010 34 %.

7. De vrouw in Nederland, wat maakt haar gelukkig?

- Ze wil gelijkheid, ze wil alle kansen krijgen die mannen ook krijgen, alles mogen wat mannen ook mogen.
- Ze is geen huisvrouw meer, als ze thuis is, is ze zorgmoeder, oppasmoeder/oma, mantelzorger
- Ze werkt part-time en wil haar historisch gegroeide vrijheid om thuis voldoende tijd te hebben niet opgeven.
- Ze geniet van FUN: ze gaat graag een dagje op stap, gezellig met zussen, vriendinnen en ze houdt vooral van SHOPPEN.
- Ze woont graag in een fijn huis, dat ze op haar manier schoonhoudt
- Ze heeft heel veel aandacht voor haar 1 of 2 kinderen en kleinkinderen.

8. Herkent u zichzelf en uw dochter hierin?

Haar stoepje veegt ze niet meer zo vaak, maar nog steeds hecht ze aan orde en regelmaat, ze laat zich niet bevelen en ze vindt haar gezin minstens zo belangrijk als haar loopbaan.
Mannen hoeven de deur niet voor haar open te houden, in het café bestelt ze haar eigen drankje en thuis is ze lekker de baas.
Dit is de achtergrond waartegen onze vereniging zich 95 jaar ontwikkeld heeft. Met hoofdbegrippen als Ontmoeten, Ontplooien en Ontwikkelen en altijd bezig met de Positie van de Vrouw.
En dat brengt ons bij nu, 2012, en de plannen voor onze toekomst; bijeen gebracht in ons beleidsplan dat we u vandaag allen aanbieden.

Waarom een nieuw beleidsplan?
De maatschappij verandert en daarmee ook de behoeften van individuen, dus ook van onze leden en toekomstige leden. Om onze functie te kunnen blijven vervullen is een bijstelling van onze koers nodig. Deels nieuwe wegen die bewandeld dienen te worden.

Daarom hebben we onze Missie en Visie opnieuw geformuleerd en ze luiden als volgt:

Onze Missie:
De missie van het KVG was en is nog steeds Verbinden. Met dit verbinden wil het KVG een functie vervullen naar haar leden, maar ook naar de maatschappij. Dit verbinden draagt bij aan het cement van de samenleving. Zonder verbinding geen sociale samenhang, welke zo nodig is om de maatschappij levend te houden.
Om deze missie te realiseren is dit onze visie:
Onze Visie:
KVG Limburg is een ontmoetingsplaats van en voor alle vrouwen. Daartoe biedt ze inspirerende en uitdagende programma’s in een plezierige en respectvolle sfeer.
KVG Limburg staat open voor de wereld om haar heen, dichtbij en veraf, en zet zich hiervoor in. De positie van de vrouw heeft hierbij haar speciale aandacht.
Onze leden zijn vrouwen die zich willen verdiepen en open staan voor spiritualiteit. Enthousiaste vrouwen met aandacht en betrokkenheid voor onze maatschappij. Oudere vrouwen die vaak al jaren lid zijn en veel voor het KVG gedaan hebben, nog niet zo oude vrouwen die zich met ons willen verbinden. Vrouwen gewoonweg op zoek naar leuke activiteiten en gezelligheid.
We zijn met zijn drieduizenden, verdeeld over 16 afdelingen, onder de koepel van KVG Limburg. En dat willen we graag zo houden.

De taken zijn verdeeld:
De afdelingen bedenken de prachtige jaarprogramma’s en voeren deze ook uit.
De koepel van het KVG Limburg inspireert de afdelingen, ondersteunt ze en zorgt voor de onderlinge samenhang. En we vertegenwoordigen de afdelingen bij andere organisaties in en buiten onze provincie.

Samen zijn we het Vrouwengilde Limburg.

We laten dat graag aan anderen weten via : onze websites, ons ledenblad, de convocaten, het Tussendoortje en al af en toe via de Sociale Media.
We komen bij elkaar op de jaarvergadering, de besturenontmoetingsdag, de Dagelijkse Besturen-dag, bij feesten en bij het afscheid nemen. Om elkaar te inspireren, om elkaar te helpen, om samen verantwoordelijkheid te dragen, maar ook gewoon om te genieten
Dit alles kost natuurlijk geld. Dit geld ontvangen we uit de contributie die onze leden betalen.
De afdelingen dragen af aan het provinciaal bestuur; er komt een voorstel om tegemoet te komen aan de zwaarte van deze afdracht die gevoeld wordt door met name de kleinere afdelingen. Dit voorstel komt op de volgende jaarvergadering en zal na instemming ingaan in 2014.
De provincie Limburg erkent onze vereniging als een Maatschappelijke Organisatie en kent ons subsidie toe. Daartegenover dragen we de provinciale speerpunten uit, door de vereniging te zijn die ik zojuist omschreven heb en meer nadrukkelijk via onze projecten.


En dat brengt mij bij de Projecten 2013-2016: waar gaan we de komende jaren mee aan de slag:

Project 1: Een schat aan talenten

Ieders talent is dierbaar en waard gekoesterd te worden. Als je je eigen talenten kent en ze inzet dan komt je tot bloei. Onder de vrouwen van het KVG is er veel ontdekt maar ook onontdekt talent. Het inzetten van deze talenten voor onze eigen organisatie maar ook voor de wereld daarbuiten levert waardering op en geeft vertrouwen in onze eigen kwaliteiten. Het KVG wil de komende jaren een springplank zijn voor het ontdekken van nieuwe eigen talenten en de al ontwikkelde talenten koesteren en verder verdiepen.

Project 2: Samen nóg sterker

Samenwerking versterkt. Hier geldt 1+1=3. Als je samenwerkt ontstaan nieuwe ideeën, maar ook meer eenheid, meer draagvlak binnen de organisatie. Samenwerking met externe partijen versterkt de eigen organisatie. Door de externe gerichtheid, blijf je als organisatie midden in de maatschappij staan.

Project 3: Ook jij bent welkom

Het KVG wil openstaan voor vrouwen van allerlei levensovertuigingen. Als het gaat om spiritualiteit en verdieping hoeft dit niet verbonden te zijn aan één levensovertuiging.
Daarnaast wil het KVG ook van betekenis zijn voor vrouwen die nog wat jonger zijn.
Voor al onze leden betekent lidmaatschap van het KVG een brug naar maatschappelijke participatie en het voorkomen van maatschappelijk isolement.
Om deze functie nu en in de toekomst goed te blijven vervullen is het nodig om kritisch te kijken naar inhoud en vorm van onze programma’s.

Project 4: Wij zijn er ook voor anderen

In de aanloop naar ons beleidsplan hebben we samen uitgesproken dat we ons willen inzetten voor de wereld om ons heen. Dit blijkt al uit de hiervoor beschreven projecten. Dit blijkt ook uit de goede doelen die al jaren ondersteund worden. Nieuw is dat we in dit project ons meer gaan richten op mensen in onze directe omgeving. Mensen om ons heen, mensen die alleen zijn.
Eenzaamheid, maatschappelijk isolement is een actuele thema in onze samenleving en dat zal de komende jaren niet anders worden. In onze maatschappij zijn er een beperkt aantal sociale netwerken. Familieverbanden hebben een andere functie gekregen dan ze vroeger hadden en het ‘ergens bij horen’ is niet meer zo vanzelfsprekend als vroeger. Wij als KVG kunnen hierin een belangrijke functie vervullen. Onze leden wonen verspreid over de hele provincie. En eenzaamheid is iets wat vooral in de directe leef- en woonomgeving opgemerkt kan worden. Rondom dit project zullen we activiteiten ontplooien met waar mogelijk en passend inzet van onze leden.
In combinatie hiermee willen we een bijdrage leveren aan het bevorderen van actief burgerschap en maatschappelijke participatie.

Project 5: Ontmoeting door communicatie

Om onszelf, als organisatie in beweging en trots op wat we zijn, zowel in- als extern goed neer te zetten, is communicatie heel belangrijk. In dit project denken we na over onze huidige communicatiemiddelen; bereiken we de mensen die we willen bereiken en komt onze boodschap goed over?
Dit zijn de vijf projecten waarmee we de komende jaren aan de slag gaan. Op basis van deze projecten wordt elk jaar een concreet werkplan gemaakt. We willen daarbij, veel meer dan in het verleden, u, afdelingsbestuurders, betrekken. We willen in ieder geval werkplannen maken die u ervaart als prachtig om uit te voeren, als een welkome aanvulling op uw eigen programma.

Als afsluiting ga ik u vertellen wat we het komende jaar gaan doen. 2013 Staat in het teken van het jaarthema: SAMENWERKEN BEGINT MET EEN GOED GESPREK.

Wat gaan we precies doen?

Op de eerste plaats organiseren we voor onze leden de workshop Vergroten van de eigen Zeggenschap, zoals we die vandaag zelf zullen ervaren, in samenwerking met het Huis voor de Zorg: een actieve werkwijze waarin we leren meer regie te houden over onze eigen gezondheid en waarin we werken aan actief burgerschap. We maken er ook een beetje feestelijke bijeenkomst van omdat we aan onze leden kenbaar willen maken dat KVGL 95 jaar bestaat, één van de KVGL bestuursleden zal ook aanwezig zijn en we nemen, als jarige, een kleine traktatie mee.
Ten tweede: jullie, als bestuurders beschikken al over een Schat aan talenten; we gaan door met deze schat verder te ontwikkelen. We vragen ons af: wat zijn onze bestuurlijke kernkwaliteiten en hoe komen deze het best tot zijn recht: wordt er van ons gevraagd waar we goed in zijn, komen onze talenten voldoende aan bod. In 2013 bieden we u een dag aan om hier achter te komen om zo nog beter recht te doen aan ieders talenten.
Ten derde: Samen met onze zusterorganisatie Zij-Actief organiseren we een geheel nieuw project: Singles op stap.
Bedoeld voor al onze leden die zonder partner leven. Die ook niet altijd alleen willen zijn. Die wat willen ondernemen, liefst op zondag, de dag dat anderen samen zijn met hun gezin. Een leuke actieve dag met een luxe randje. Ook bedoeld als basis voor nieuwe netwerken tussen deze mensen. Met als dieper doel het oplossen van de meestal onzichtbare eenzaamheid.


Dames en heren,

Ik hoop dat u met plezier naar mij geluisterd heeft en dat ik u enthousiast gemaakt heb over onze plannen. Wat betreft mijn eigen afdelingsbestuurders: ik hoop dat u ook de opbrengsten van onze verschillende jaarbijeenkomsten herkend heeft, dat alles wat ik u verteld heb u bekend voorkomt en dat u blij bent met wat u net gehoord heeft. Samen met u wil KVG Limburg graag doorgaan, om samen enthousiast en sterk te zijn en om er samen te zijn voor al onze leden.

DANK U WEL.


Wilma van der Poel, voorzitter KVG Limburg